Rozwój dziecka czteroletniego

Rozwój sprawności motorycznej 

W czwartym roku życia dziecko zdobywa kolejne umiejętności ruchowe, które w znacznym stopniu zwiększają jego poczucie niezależności i pomagają w poznawaniu otoczenia. W tym wieku widoczny jest duży postęp w opanowywaniu ruchów dużych. Czterolatek potrafi swobodnie wchodzić i schodzić po schodach, stawiając jedną nogę na stopniu, potrafi przeskakiwać obunóż przez przeszkodę i chodzić na palcach. Chętnie uczy się jeździć na rowerze trójkołowym, hulajnodze. Wzrasta również zdolność wykonywania czynności samoobsługowych – samodzielnego ubierania się, mycia zębów, posługiwania się widelcem i łyżką. W zakresie zdolności manipulacyjnych pojawia się także umiejętność posługiwania się nożyczkami  - dziecko potrafi przeciąć papier na dwie części. Czterolatek coraz sprawniej posługuje się kredkami i ołówkiem, trzymając je częściej w jednej ręce pomiędzy kciukiem a dwoma pierwszymi palcami.  

Rozwój mowy 

Czterolatek potrafi już porozumiewać się zdaniami złożonymi: Nic nie będę jadła, bo jestem śpiąca. W mowie wzrasta ilość rzeczowników – pojawiają się nazwy zawodów, części przedmiotów, budynków i pojazdów oraz nazwy ulic, miast, miejscowości. Wzrasta również liczba wyrazów, określających czynności. W mowie dziecka pojawiają się neologizmy, będące wyrazem twórczości językowej dziecka. Są to nowe słowa, które dziecko „wymyśla” analogicznie do znanych już wyrazów, gdy nie znajduje w swoim zasobie słownika gotowych nazw: budowacz (inżynier), zaświecacz (wyłącznik elektryczny), kawniki (ciastka do kawy). Tworzenie neologizmów świadczy o tym, że mowa dziecka nie powstaje wyłącznie pod wpływem naśladownictwa mowy osób starszych. W mowie pojawiają się również przyimki, zawsze w takiej samej kolejności, najpierw w, a następnie na, pod, obok.
Rozwój mowy dziecka mogą hamować niekorzystne warunki środowiskowe, mówienie do dziecka po „dziecinnemu”, czasami pojawienie się w rodzinie młodszego dziecka i naśladowanie mowy niemowlęcia przez starsze rodzeństwo.
W procesie rozwoju mowy ważna jest rola percepcji słuchowej, warunkującej słyszenie i rozumienie mowy innych oaz kontrolę mowy własnej. Ważnym elementem percepcji słuchowej jest słuch fonemowy, czyli umiejętność rozróżniania najmniejszych elementów składowych wyrazu, czyli fonemów – na przykład o od a, pojawiająca się najczęściej koło piątego roku życia. W wieku czterech lat prawidłowy rozwój słuchu fonemowego przejawia się tym, że dziecko zaczyna być świadome tego, że słowa są zbudowane z sylab, jak również że wyrazy mogą się rymować. W tym wieku dziecko samodzielnie układa rymy, wierszyki oraz krótkie bajki.  

Rozwój zabaw  

Pomiędzy trzecim a czwartym rokiem życia dokonuje się wyraźna zmiana w zabawach dziecięcych. Zabawy manipulacyjno - funkcjonalne, które wyraźnie dominowały w pierwszych trzech latach życia zostają zastąpione zabawami tematycznymi, nazywanymi również zabawami w granie roli oraz zabawami konstrukcyjnymi, które powstają z zabaw manipulacyjnych. Zabawy funkcjonalne czterolatków nadal obejmują opanowywanie własnego ciała – czterolatki wspinają się, biegają, skaczą. Można powiedzieć, że ruchliwość dziecka w tym wieku jest ogromna. Zabawy konstrukcyjne polegają na wytwarzaniu coraz bardziej skomplikowanych obiektów (zabawek, wózków, samochodów, łódek) w coraz dłuższym czasie – jedna zabawa może trwać nawet kilka dni.  Wincenty Okoń do zabaw konstrukcyjnych zalicza również rysowanie, wycinanie, układanie rymów, wierszyków i melodii. W zabawie czterolatka można również zaobserwować zabawy destrukcyjne, polegające na niszczeniu, burzeniu, rozdeptywaniu. Dziecko sprawdza wytrzymałość różnych przedmiotów i robi to z ogromnym zapałem. Dzieci czteroletnie bardzo chętnie bawią się w odgrywanie ról – chętnie stają się rodzicami, nauczycielami, strażakami, lekarzami. Wykonują w czasie zabaw czynności tych osób, odtwarzając również ich mimikę twarzy i ruchy ciała.  W wieku czterech lat nadal dominują zabawy indywidualne, w obecności innych dzieci lub z jednym dzieckiem. W tym wieku dzieci nie bawią się jeszcze z dwojgiem rówieśników. 

Rozwój emocjonalny i społeczny 

Główny wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka i jego umiejętności nawiązywania kontaktów społecznych mają doświadczenia rodzinne. W okresie od drugiego roku życia coraz ważniejszą rolę odgrywają również związki z rówieśnikami. W wieku czterech lat dzieci zaczynają preferować zabawy z rówieśnikami – razem bawią się w piaskownicy lub na placu zabaw. Nie są to jeszcze zabawy wspólne w pełnym tego słowa znaczeniu, które pojawiają się dopiero w wieku pięciu lat, ale ich przebieg jest coraz bardziej skoordynowany. We wszystkich zabawach z rówieśnikami można zaobserwować zarówno zachowania pozytywne jak i negatywne, określane jako aspołeczne. Zachowaniem negatywnym jest przede wszystkim agresja. Reakcje gniewu wyraźnie nasilają się u dzieci w trzecim, czwartym roku życia. Dziecko często krzyczy, kopie, rzuca przedmiotami. Cechą charakterystyczną takich zachowań czterolatków jest brak równowagi pomiędzy gwałtownością ich reakcji a intensywnością bodźca, który je wywołał. Pod koniec czwartego roku życia ilość agresywnych reakcji wyraźnie maleje. Uważa się, że intensywność takich zachowań, określanych jako agresja fizyczna jest naturalnym etapem rozwoju emocjonalnego.  W miarę postępów uspołecznienia dziecko powinno nauczyć się opanowywać negatywne zachowania. Dzieci w tym wieku nie zawsze potrafią podporządkować się normom grupowym, co można uznać za próbę egocentrycznego protestu. Dziecko, które nie chce przyjąć narzuconych przez grupę form zachowania przejawia aspołeczne formy zachowania, takie jak upór, rywalizacja, agresja, władczość.
Innym rodzajem relacji pomiędzy rówieśnikami są zachowania altruistyczne, pojawiające się równocześnie z pojawieniem się zainteresowania wspólną zabawą z innymi dziećmi. Na przykład dzieci próbują pocieszać innych, dając im swoje zabawki, proponują swoją pomoc w  dziecku, którego spotkała jakaś przykrość. 

 

wstecz

MENU GŁÓWNE

Dla Rodziców



Home | O przedszkolu | Nasze sukcesy | Z życia przedszkola | Ogłoszenia | Kontakt Przedszkole Samorządowe w Ślęzie
© 2011-2018 | Odwiedzono: 528227. Dziękujemy